نقش حفاظت از ذخایر ژنتیکی دامی در پدافند غیرعامل

نقش حفاظت از ذخایر ژنتیکی دامی در پدافند غیرعامل

آب و غذا

حفاظت از ذخایر ژنتیکی دامی، افزایش میزان تولید و بهبود شیوه‌های نگهداری فرآورده‌ها به عنوان سرمایه ملی از جمله اهداف پدافند غیرعامل در حوزه دام و طیور است. ترویج فرهنگ پدافند غیرعامل در سطوح مختلف جامعه به منظور شناسایی و مقابله با انواع تهدیدات عمدی و غیرعمدی خطرناک برای دام و طیور کشور یکی از رویکردهای مهم پدافند غیرعامل در حوزه دامپروری محسوب می‌شود. بخش دامپروری به عنوان یکی از زیربخش های مهم کشاورزی نقش کلیدی در تامین نیازهای غذایی مردم و امنیت غذایی جامعه بر عهده دارد.

رئیس آزمایشگاه بیوتکنولوژی موسسه تحقیقات علوم دامی کشور روز شنبه به خبرنگار ایرنا گفت: شناسایی تهدیدات بالقوه‌ای که محصولات دامی و صنایع وابسته را به خطر انداخته و موجب از بین رفتن امنیت غذایی جامعه می‌شود از یک سو و تهدیدات عمدی که در قالب بیوتروریسم و اگروتروریستم (تروریسم کشاورزی) اتفاق می‌افتد، موجب بروز چالش و یا بحران در صنعت دامپروری می‌شود.

دکتر نعمت الله اسدی افزود: امروزه حفاظت از ذخایر ژنتیکی را چالش‌های متعددی در حوزه تهدیدات زیستی، صنعت دام و طیور کشور را تهدید می‌کند. از جمله اهم این تهدیدات و چالش ها میتوان به تهدید بانک‌های ژنی ذخایر ژنتیکی دام و طیور کشور، تهدید انقراض نژادهای دام و طیور مستقر در مناطق مرزی، آلوده سازی دام‌های مناطق مرزی به بیماری‌های مختلف ویروسی و تهدیدات ناشی از اثرات جانبی باقی مانده‌های دارویی در تغذیه دام و طیور اشاره کرد.

اسدی، تهدید ورود و خروج دام و زنده و اختلاط ژنتیکی نژادهای دامی در مناطق مرزی، تهدید بیوتروریسم از طریق ورود داروها ، مواد ضدعفونی و مواد بیولوژیک مورد استفاده در تغذیه دام و طیور را از جمله دیگر چالش‌ها در بخش دام و طیور کشور محسوب می‌شود. در همین ارتباط فرصت‌ها و پتانسیل‌های مطلوبی نیز در این حوزه (دام و طیور) ‌در کشور وجود دارد که با کمک آن می‌توان صنعت دام و طیور کشور را به سوی شکوفایی و رونق تولید هدایت کرد.

وی از جمله این فرصت ها را وجود پتانسیل علمی و تجهیزاتی لازم جهت شناسایی ، پایش ، ثبت و حفاظت از ذخایر ژنتیکی در برابر تهدیدات عمدی و غیرعمدی که یکی از آن ها وجود بستر علمی مناسب برای ارایه راهکارهای مقابله با تهدیدات از جمله روش‌های تولید و نگهداری دراز مدت فراورده‌های غذایی با منشاء‌ دامی در مواقع بحران عنوان کرد.

نماینده موسسه تحقیقات علوم دامی کشور در پدافند غیرعامل وزارت جهاد کشاورزی گفت: ‌وجود بستر مناسب برای ردیابی نقایص ژنتیکی حاصل از حملات بیوتروریستی، وجود پتانسیل علمی برای شناسایی و تشخیص تغییرات و تقلبات در فرآورده های دامی، وجود بستر مناسب برای ایجاد شبکه های ارتباطی و آموزشی بین مراکز تحقیقاتی و آموزشی مرتبط با حوزه دام و طیور را از دیگر فرصت ها و پتانسیل ها برای شکوفایی این صنعت عنوان کرد. همچنین موسسه تحقیقات علوم دامی کشور به عنوان یک موسسه مادر در حوزه تحقیقات دام و طیور و زنبور عسل اهداف استراتژیکی را در حوزه پدافند غیرعامل دنبال می کند که از جمله این اهداف شناسایی، ثبت و حفاظت از ذخایر ژنتیکی دامی به منظور نگهداری مطلوب و حفظ تنوع زیستی به عنوان سرمایه های ملی و حفظ حقوق ملی و بین المللی دنبال می کند.

اسدی از دیگر اهداف استراتژیک موسسه تحقیقات علوم دامی را افزایش راندمان تولید و عملکرد و افزایش ذخایر ژنتیکی دام و طیور کشور، استفاده از فناوری‌های بومی سازی شده جهت فراوری، نگهداری و حفظ محصولات و فراورده های دامی در شرایط بحران های عمدی و غیرعمدی و بررسی و ارایه راهکارهای ایجاد مراکز ذخیره سازی استراتژیک منابع غذایی مورد استفاده دام در مواقع بحران برشمرد.

وی گفت: ایجاد و تقویت آزمایشگاه های رفرانس برای شناسایی و توالی یابی ژنوم دام و طیور کشور، شناسایی و ارزشیابی منابع خوراک دام و طیور، بررسی روش های محافظت از مراکز مرغ لاین در برابر تهدیدات بیولوژیک و بررسی راهکارهای جهت خروج مواد بیولوژیکی از کشور از دیگر اهداف استراتژیک این موسسه است.

بر اساس اطلاعات موجود در حال حاضر حدود بیش از هشت  میلیون راس گاو اصیل، دورگ و بومی، حدود ۲۰ هزار راس گاومیش، بیش از ۴۸ میلیون راس گوسفند و بیش از ۱۸ میلیون راس نژادهای مختلف بز در کشور پراکنده می باشد که این پتانسیل نقش حیاتی در تامین امنیت غذایی کشور بازی می کند.

تولید حدود بیش از ۸۰۰ هزار تن گوشت قرمز از جمله پتانسیل های بخش دام در کشور است ضمن اینکه سالانه حدود ۲۰ میلیون تن گوشت سفید حاصل از بخش طیور و سایر ماکیان درکشور و حدود ۹۴۰ هزار تن تخم مرغ تولید می شود.