افزایش ۵۰ درصدی مساحت دریاچه ارومیه

افزایش ۵۰ درصدی مساحت دریاچه ارومیه

آب و غذا

تراز دریاچه ارومیه در ۳۱ تیر سال ۱۳۹۹ حدود ۱۲۷۱.۵۶ متر معادل ۳۰۰۴ کیلومتر مربع در سطح و ۴.۱۹ میلیارد متر مکعب حجم بود در حالیکه این شرایط در زمان شروع به کار ستاد احیای دریاچه ارومیه در سال ۱۳۹۳ حدود ۱۲۷۰.۳۲ متر معادل ۱۷۸۳ کیلومتر مربع در سطح و ۱.۱۴ میلیارد متر مکعب حجم بوده که نشان از افزایش ۵۰ درصدی مساحت دریاچه دارد.

دریاچه ارومیه نگین فیروزه ای ایران به عنوان بزرگترین دریاچه آب شور خاورمیانه شناخته می شود که علاقه مندان زیادی از دور و نزدیک برای دیدن این پهنه آبی وسیع و زدن تنی به آب و غوطه ور شدن در گل و لای نمکی آن، اطراف آن جمع می شدند اما از اواسط دهه ۸۰ بود که زنگ خطر خشک شدن دریاچه به صدا در آمد اما گویی گوش ها کر و چشم ها کور بود زیرا اقدامی برای جلوگیری از این روند خطرناک صورت نگرفت.

با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید گویی امید به دریاچه بازگشت چون حسن روحانی به عنوان منتخب مردم اولین جلسه دولت خود را با نگاهی محیط زیستی در باره وضعیت دریاچه ارومیه برگزار کرد و در آن جلسه سنگ بنای ستاد احیای دریاچه ارومیه گذاشته شد تا اینکه در دوم بهمن سال ۱۳۹۲ این ستاد به ریاست اسحاق جهانگیری معاون اول رییس جمهوری شکل گرفت،  ستاد پس از تشکیل با ایجاد یک کمیته راهبری متشکل از متخصصان و صاحب‌نظران ملی و منطقه‌ای و نمایندگان دستگاه‌های تصمیم‌گیر، به طراحی و ایجاد ساختار سازمانی بدنه اجرایی ستاد پرداخت و شرح وظایف بخش‌های مختلف ستاد احیا و گام‌های اجرایی نحوه مدیریت احیای دریاچه ارومیه تصویب شد و کار ستاد از سال ۱۳۹۳ آغاز شد.

بر این اساس مقرر شد که کار ستاد در سه مرحله پیش رود، مرحله اول شامل دوره تثبیت، احیا و دوره احیای نهایی انجام شود، دوره تثبیت دریاچه ارومیه سه سال اول بود یعنی تا پایان شهریور سال ۱۳۹۶ (پایان سال آبی ۹۶ - ۱۳۹۵) و اکنون در مرحله احیای دریاچه قرار دارد.

با وجود اقدامات صورت گرفته و افزایش نسبی تراز، نمودار تغییرات ۳۰ ساله دریاچه ارومیه بر پایه داده‌های ماهواره‌ای نشان می‌دهد که این دریاچه هنوز با روزهای خوب خود فاصله زیادی دارد و افزایش بارش‌ها و استفاده بهینه از منابع آبی بر اساس سیاست‌های ستاد احیای دریاچه ارومیه می‌تواند ضمن ادامه روند افزایش تراز آب این دریاچه، به احیای کامل آن بیانجامد.

قبل از تشکیل ستاد احیای دریاچه ارومیه تراز این حوزه آبی سالانه به طور متوسط ۴۰ سانتیمتر کاهش می‌یافت اما در سایه اقدامات دولت تدبیر و امید، روند خشک شدن آن متوقف شد.  

هرچند تراز یک‌هزار و ۲۷۴ متر به عنوان ارتفاع اکولوژیک دریاچه ارومیه اعلام شده‌ اما این دریاچه در تراز یک‌هزار و ۲۷۲ متر هم شرایط مطلوب خواهد داشت و بیش از ۹۵ درصد کانون‌های ریزگرد آن رفع خواهد شد.

چندی پیش محمد باقر نوبخت رییس سازمان برنامه و بودجه در بازدید از دریاچه ارومیه با اشاره به اهتمام دولت برای رفع دغدغه مردم درباره دریاچه ارومیه تاکید کرده بود که احیای این دریاچه یک طرح عظیم ملی بود که مردم سراسر ایران و علاقه مندان به طبیعت را در همه نقاط جهان حساس کرده بود و دولت تدبیر و امید نیز در راستای رفع این دغدغه با همه توان وارد کار احیای دریاچه ارومیه شد.

با توجه به تحریم ها، اما اعتبارات زیادی به اجرای طرح های احیا تخصیص داده شد به طوری که همه اعتبارات مصوب برای طرح نجات دریاچه ارومیه طی سال ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۸ برابر با ۷۹۰۷۳ میلیارد ریال بوده که از این میزان مجموعاً ۴۱۵۲۱ میلیارد ریال ( ۵۲ درصد)  تخصیص و پرداخت شده است.

کارشناسان معتقدند اگر دریاچه خشک می شد بیش از ۶ میلیون نفر آواره می شدند چون توفان های نمکی اجازه زندگی را در آن منطقه نمی داد حتی برخی گفته اند که ممکن بود این توفان به تهران نیز برسد و زندگی را در این مسیر فلج کند که خوشبختانه دولت تدبیر و امید با وجود تحریم ها و برخی مشکلات اقتصادی برای اجرای طرح های این ستاد از نظر بودجه ای کم نگذاشت به طوری که آثار آنرا امروز می بینیم./ایرنا