پژوهشگر پژوهشکده گلخانه و محیط‌های کنترل‌شده مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی با تأکید بر ضرورت افزایش بهره‌وری آب در گلخانه‌ها گفت: «هدف نباید صرفاً کاهش مصرف آب باشد، بلکه باید با هر مترمکعب آب، محصول بیشتر و باکیفیت‌تری تولید شود و در هیدروپونیک و بازچرخانی آب نیز کیفیت آب، مدیریت EC و pH، کنترل بیماری‌های ریشه، پایش مستمر و نیروی انسانی آموزش‌دیده از الزامات اصلی هستند.»
به گزارش آب و غذا به نقل از ایانا ، امید لطفی‌فر با بیان کرد: «ممکن است یک گلخانه‌دار مصرف آب را کاهش دهد، اما اگر این کاهش باعث افت عملکرد یا کیفیت شود، الزاماً اتفاق مثبتی رخ نداده است.»
«معیار مهم‌تر این است که ببینیم با هر مترمکعب آب چه مقدار محصول باکیفیت قابل فروش تولید می‌کنیم.»
بهره‌وری آب، فراتر از کاهش مصرف
«در گلخانه می‌توان از طریق آبیاری دقیق، کنترل رطوبت بستر، مدیریت کودآبیاری، کاهش زه‌آب، انتخاب بستر مناسب و در صورت امکان بازچرخانی آب، بهره‌وری آب را افزایش داد.»
لطفی‌فر درباره بازچرخانی آب تأکید کرد: «کیفیت آب باید به‌صورت مستمر کنترل شود؛ زیرا EC، pH، ترکیب عناصر غذایی و عوامل بیماری‌زا می‌توانند مستقیماً بر سلامت ریشه و عملکرد گیاه اثر بگذارند.»
«بنابراین کاهش حجم آب مصرفی به‌تنهایی معیار مناسبی برای ارزیابی موفقیت یک سیستم تولید نیست و باید نتیجه تولید نیز در کنار میزان مصرف آب مورد توجه قرار گیرد.»
کیفیت آب، نخستین چالش هیدروپونیک
لطفی‌فر با بیان این‌که هیدروپونیک از نظر فناوری موضوع جدیدی نیست، گفت: «مسئله اصلی، اجرای صحیح و اقتصادی آن در شرایط ایران است.»
او یکی از مهم‌ترین چالش‌ها را کیفیت آب دانست و گفت: «شوری و ترکیب یونی آب در مناطق مختلف کشور متفاوت است و همین موضوع می‌تواند طراحی سیستم و برنامه تغذیه را تغییر دهد.»
«در هیدروپونیک، مدیریت EC، pH و عناصر غذایی بسیار حساس است. در سیستم‌های باز، بخشی از خطاها ممکن است در محیط خاک تعدیل شود، اما در سیستم هیدروپونیک تغییرات محلول غذایی می‌تواند سریع‌تر روی ریشه و گیاه اثر بگذارد.»
بازچرخانی؛ صرفه‌جویی همراه با مدیریت ریسک
لطفی‌فر با اشاره به پیچیدگی بیشتر بازچرخانی آب گفت: «در بازچرخانی، علاوه بر کنترل ترکیب شیمیایی آب، باید احتمال انتقال بیماری‌های ریشه و تجمع برخی عناصر یا یون‌ها نیز مدیریت شود.»
«مانع اصلی در توسعه هیدروپونیک و بازچرخانی فقط قیمت تجهیزات نیست؛ هیدروپونیک موفق به دانش فنی، پایش مستمر، تجهیزات مناسب، نیروی انسانی آموزش‌دیده و پروتکل مشخص مدیریتی نیاز دارد.»
«اگر این زنجیره کامل نباشد، بازچرخانی آب ممکن است به جای کاهش هزینه، ریسک تولید را افزایش دهد.»
محصول بیشتر با هر واحد آب
«در شرایط کم‌آبی، نگاه به آب باید از «مصرف کمتر» به سمت «بهره‌وری بیشتر» تغییر کند؛ به این معنا که میزان محصول و کیفیت آن به ازای هر واحد آب، معیار اصلی قرار گیرد.»
«مصرف آب کمتر به‌تنهایی هدف نیست؛ محصول بیشتر و باکیفیت‌تر به ازای هر واحد آب، هدف واقعی است.»