تغییر الگوی کشاورزی و حرکت به سمت کشتهای گلخانهای، نیاز به بسترهای کشت بدون خاک را به شدت افزایش داده است. در این میان، کوکوپیت به عنوان یکی از محبوبترین بسترهای کشت هیدروپونیک شناخته میشود. این ماده ارگانیک از الیاف پوست نارگیل به دست میآید. متخلخل است. نگهداشت آب فوقالعادهای دارد.
به گزارش آب و غذا به نقل از اگروفا ، بسیاری از گلخانهداران برای پرورش صیفیجات و گلهای زینتی به این محصول وابستهاند. افزایش احداث گلخانههای مدرن، بازار مصرف این ماده را در کشور تضمین میکند. ورود به فرآوری و بستهبندی آن میتواند سودآوری بالایی داشته باشد. البته شناخت دقیق مراحل عملآوری شرط اصلی موفقیت در این بازار است.
چرا تقاضا برای کوکوپیت روز به روز بیشتر میشود؟
کمبود منابع آبی و خاکهای شور، کشاورزان را به سمت سیستمهای کنترلشده سوق داده است. کوکوپیت ظرفیت نگهداری آب را تا 8 برابر وزن خود دارد. تهویه ریشه در آن عالی است. ریشهها در چنین محیطی به راحتی تنفس میکنند. سرعت رشد گیاه چند برابر میشود.
غیر از گلخانههای صنعتی بزرگ، تولیدکنندگان کوچک نیز مشتری این بستر هستند. تولیدکنندگانی که به فروش گیاهان آپارتمانی در محیط کم میپردازند، برای گیرایی بهتر ریشه از ترکیب کوکوپیت استفاده میکنند. این تنوع در بازار هدف، خطر خواب سرمایه را به حداقل میرساند.
مراحل اصلی فرآوری الیاف نارگیل و تولید بستر
فرایند ساخت این بستر نیاز به دقت بالایی دارد. الیاف خامی که از پوست نارگیل جدا میشوند، حاوی مقادیر زیادی نمک و سدیم هستند. اگر این نمکها به درستی شسته نشوند، گیاه میسوزد. شستشوی دقیق با آب شیرین نخستین گام حیاتی در تولید محسوب میشود.
پوشالها پس از شستشو باید خیسانده و اصطلاحاً عملآوری شوند. در این مرحله میزان هدایت الکتریکی یا همان EC به زیر 1 میلیسیلمز میرسد. سپس رطوبت ماده اولیه را تا حدود 20 درصد کاهش میدهند. ماده خشکشده وارد مرحله مهم غربالگری میشود.
پس از جداسازی ذرات، محصول معمولاً در سه قالب اصلی دستهبندی و فرآوری میگردد:
- پیت یا ذرات بسیار ریز با قدرت حفظ رطوبت بالا
- چیپس یا تکههای خردشده برای هوادهی و ایجاد خلل و فرج
- الیاف یا فیبرهای بلند برای ایجاد ساختار منسجم در خاک
مواد آمادهشده تحت فشار هیدرولیک قرار میگیرند. قالبهای فشردهشده 5 کیلوگرمی بیشترین تقاضا را در بازار دارند. حجم این قالبها هنگام آبگیری تا 5 برابر افزایش مییابد. این قابلیت فشردهسازی، هزینههای جابهجایی و انبارداری را به شدت کاهش میدهد.
تجهیزات مورد نیاز برای راهاندازی کارگاه تولید
برای شروع کار در مقیاس کارگاهی، نیاز به تجهیزات پیچیده و گرانقیمت نیست. یک خط تولید پایه شامل دو بخش اصلی شستشو و بستهبندی است. مخازن بزرگ شستشو، دستگاه خشککن، سرندهای دوار و پرس هیدرولیک از ملزومات اولیه این کسبوکار به شمار میروند.
سرمایه اولیه بسته به مقیاس تولید متفاوت است. میتوانید کار را با خرید بلوکهای فشرده خام و انجام عملیات غنیسازی و بستهبندیهای کوچکتر آغاز کنید. حتی فعالان حوزه کود، مانند افرادی که در زمینه پرورش کرم خاکی برای تولید کود فعالیت میکنند، از این ماده به عنوان بستر مکمل بهره میبرند.
چالشهای پیشروی تولیدکنندگان کوکوپیت
تامین ماده اولیه از چالشهای مهم این فعالیت است. کشور ما تولید نارگیل بالایی ندارد. بیشتر الیاف خام از کشورهایی نظیر هند یا سریلانکا وارد میشوند. نوسانات نرخ ارز بر قیمت تمامشده ماده خام تاثیر میگذارد. مدیریت صحیح زنجیره تامین، کلید حفظ رقابتپذیری است.
چالش بعدی کنترل دقیق کیفیت است. گلخانهداران روی میزان شوری بستر حساسیت بالایی دارند. اگر قالبی با EC بالا به خریدار عرضه کنید، ریشه گیاهان او آسیب جدی میبیند. اعتبار برند شما خدشهدار میشود. همراه داشتن تجهیزات سنجش شوری و آزمایش مداوم بار ورودی الزامی است.
استراتژیهای فروش و جذب مشتری در بازار
نیاز مشتریان در بازار متفاوت است. گلخانههای گوجهفرنگی بستری با زهکشی قوی میخواهند. در طرف مقابل، پرورشدهندگان گلهای زینتی بافتهای ریزتر را ترجیح میدهند. عرضه بستههای کوچک 10 لیتر یا 20 لیتر برای علاقهمندان به گلکاری خانگی نیز سودآوری بالایی دارد.
ارتباط مستقیم با مدیران گلخانهها و ارائه نمونه رایگان برای تست، سریعترین راه جذب مشتری است. کیفیت یکنواخت، تحویل به موقع و ارائه برگه آنالیز آزمایشگاهی همراه با محصول، اعتماد خریداران را جلب میکند. با رعایت این نکات، مشتریان شما دائمی خواهند شد.

