کارشناسان در نشست علمی «آبزی‌پروری پایدار، راهبردی برای امنیت غذایی و پروتئین سالم» تاکید کردند که آبزی‌پروری پایدار جزء لاینفک امنیت غذایی است و امروزه بیش از ۵۲ درصد محصولات آبزی از طریق آبزی‌پروری و نه صید تولید می‌شود، چرا که افزایش جمعیت و محدودیت آب شیرین، بشر را ناگزیر به‌سمت آبزی‌پروری سوق داده است.
به گزارش آب و غذا به نقل از ایرنا ، رضا اسدی، مدیرکل دفتر بهداشت و مدیریت بیماری‌های آبزیان سازمان دامپزشکی کشور، با بیان این‌که ما ناگزیر به توسعه صنعت آبزی‌پروری در کشور هستیم، گفت: به دو دلیل ما نیازمند این توسعه هستیم، بنا بر اعلام سازمان غذا و کشاورزی سازمان ملل متحد (فائو) یکی به‌علت تغییر اقلیم و این تغییر در ایران از میانگین جهانی بالاتر است و دوم آن‌که مردم، امروز به‌دنبال ماده پروتئینی با کیفیت سالم هستند. از همین‌رو آبزی‌پروری هر کشور جزء هویت اقتصادی و ملی آن کشور محسوب می‌شود.
وی خاطرنشان کرد: شاخص‌های آبزی‌پروری در کشورهای مختلف از شاخص امنیت غذایی به شاخص امنیت ملی ارتقاء یافته است. در ایران، آبزی‌پروری و توسعه آبزیان با موضوع اشتغال، صادرات و امنیت غذایی گره خورده و یک نگاه امنیت بر آن حاکم شده است. محور توسعه هم، در صنعت آبزی‌پروری و شکوفایی این صنعت، براساس تولید سالم و با کیفیت استوار است.
مدیرکل دفتر بهداشت و مدیریت بیماری‌های آبزیان سازمان دامپزشکی کشور با اشاره به نقص در پروتکل‌های زیست‌محیطی و یا شکست در کنترل عوامل بیماری‌زا ادامه داد: در سطح آبزی‌پروری همیشه دو چالش مطرح بوده است؛ یکی بحث بیماری‌ها و دیگری بحث قیمت‌گذاری. هر گونه شکست در کنترل عوامل بیماری‌زا یا نقص در پروتکل‌های زیست محیطی، می‌تواند یک زنجیرۀ تأمین پروتئین در سطح آبزی‌پروری را تحت‌تأثیر قرار دهد.
اسدی با بیان این‌که همیشه میان اهداف کلان توسعۀ آبزی‌پروری از دیدگاه امنیت غذایی و اقتصاد و مدیریت بهداشتی ارتباط تنگاتنگی وجود داشته است، تصریح کرد: در سازمان دامپزشکی در بحث بهداشت و مدیریت بیماری‌های آبزیان، سه استراتژی (راهبرد) وجود دارد که بر آن اساس، برنامه‌ریزی انجام می‌شود. ارزیابی بهداشتی در سطح مزارع به‌صورت مستمر انجام می‌شود. این ارزیابی تنها شامل مزارع تکثیر یا پرورش نمی‌شود.
اجباری شدن واکسیناسیون بچه ماهی قزل‌آلای دریایی از سال ۱۴۰۵
وی با اشاره به ساختار سنتی مراکز، در ادامه از مدرن کردن ساختار آبزی‌پروری در کشور خبر داد و گفت: این مدرن کردن از مزارع پرورش میگو در بوشهر به‌عنوان استان پایلوت آغاز شده است که بر روی افزایش تولید تأثیر خوبی داشته است. رویکرد ما از کنترل پس از وقوع رخداد، به پیشگیری پیش‌دستانه، تغییر کرده است. از اقدامات جدید در این خصوص، بحث واکسیناسیون آبزیان با هدف کاهش مصرف آنتی‌بیوتیک بوده است. بر این اساس، در سال ۱۴۰۵ واکسیناسیون بچه ماهی قزل‌آلای دریایی را اجباری کردیم و بخشنامه‌ای هم از سوی سازمان، صادر شده است.
مدیرکل دفتر بهداشت و مدیریت بیماری‌های آبزیان سازمان دامپزشکی کشور، از همۀ موسسات تحقیقاتی و شرکت‌های تولیدکنندۀ واکسن درخواست مشارکت کرد و گفت: اگر واکسیناسیون به نحوه مطلوبی انجام شود، طی سه ماه دیگر، مشکلی به اسم آنتی‌بیوتیک و آنتی‌بیوتیک غیر مجاز نخواهیم داشت.
اسدی، اصل کار را امنیت زیستی دانست و خاطرنشان کرد: علاوه‌بر تغییر ساختار، به مشارکت بخش خصوصی هم نیاز داریم. باید پیش از بروز رخداد، مشکل را شناسایی کنیم تا پیشگیری پیش‌دستانه داشته باشیم. در دنیای کنونی، همه به این موضوع اذعان دارند که هزینه برای سلامت، سرمایه‌گذاری است. برای صادرات، نیازمند گواهی بهداشتی و استانداردسازی هستیم. برای افزایش تولید داخل، باید سلامت محرز شود تا کیفیت افزایش یابد.
تا زمانی که بخش خصوصی تمایلی برای مشارکت در انجام اصول بهداشتی، قرنطینه‌ای و امنیت زیستی نداشته باشد، هیچ بخشنامه و دستورالعملی مفید نخواهد بود. البته اکنون، بخش خصوصی به این بلوغ فکری رسیده است.
مدیرکل دفتر بهداشت و مدیریت بیماری‌های آبزیان سازمان دامپزشکی کشور، با بیان این‌که؛ هم‌اکنون آبزی‌پروری، اکوسیستم چندلایه‌ای است که شامل کارخانه خوراک، تکثیر و ژنتیک، حفظ زنجیره سرما، چه برای آبزیان موجود در آب و چه فرآورده گوشتی آن‌ها، فرآوری و بسته‌بندی است، تصریح کرد: هم‌اکنون، تمایل به خام‌فروشی‌ست که این اشکال اساسی است. ایران جزء کشورهای پیشرفته‌ای است که تنوع گونه‌ای فراوانی دارد. در ماهی سردآبی، مقام نخست دنیا، در ماهیان خاویاری مقام هفتم، در میگو مقام ۱۳ و در ماهیان گرمابی مقام سوم را داریم. اگر بتوانیم محصولات را از خام‌فروشی خارج و روی فرآوری و بسته‌بندی و تنوع‌پذیری محصول کار کنیم، صادرات متنوع و متعاقب آن، تولید ناخالص ملی بیشتری نیز خواهیم داشت.
سومین نشست از نشست‌های «امنیت غذایی و توسعه پایدار زیست‌بوم» با موضوع «آبزی‌پروری پایدار، راهبردی برای امنیت غذایی و پروتئین سالم» توسط معاونت پژوهشی و پژوهشکده مطالعات توسعه سازمان جهاد دانشگاهی تهران در دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران برگزار شد.