معاون برنامهریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی با تأکید بر اینکه سامانههای هوشمند باید بهعنوان ابزار ارتقای شفافیت و کارآمدی زنجیره تأمین مورد استفاده قرار گیرند، گفت: سامانهها بهتنهایی نمیتوانند جایگزین سیاستهای تنظیم بازار شوند و تحقق ثبات پایدار در بازار محصولات کشاورزی، نیازمند مدیریت منسجم تولید، تأمین، توزیع و ذخایر راهبردی است.
به گزارش آب و غذا به نقل از ایسنا ، اکبر فتحی در حاشیه سفر به تبریز با اشاره به مباحث مطرحشده درباره استفاده از سامانههای عرضه کالاهای اساسی در کارگروههای قیمتگذاری و تنظیم بازار اظهار کرد: این سامانهها نباید بهعنوان راهکار اصلی تنظیم بازار تلقی شوند، بلکه مهمترین نقش آنها، تسهیل تأمین مالی زنجیره تولید، افزایش شفافیت، کاهش هزینههای مبادله و ایجاد ارتباط مؤثر میان حلقههای مختلف زنجیره تأمین است.
وی با بیان اینکه یکی از چالشهای اساسی بخش کشاورزی، کمبود سرمایه در گردش تولیدکنندگان است، افزود: اگر بتوان منابع مالی را از انتهای زنجیره یعنی مصرفکنندگان و شبکه توزیع به ابتدای زنجیره یعنی تولیدکنندگان هدایت کرد، بسیاری از مشکلات مربوط به نقدینگی، تأخیر در پرداختها و کاهش انگیزه تولید برطرف خواهد شد.
سامانههای هوشمند در چنین شرایطی میتوانند نقش مهمی در تقویت تولید، کاهش فشارهای تورمی و پایداری عرضه ایفا کنند، اما زمانی موفق خواهند بود که در کنار سیاستهای حمایتی، برنامهریزی تولید، توسعه ذخایر راهبردی و مدیریت دقیق بازار قرار گیرند.
فتحی با اشاره به تجربه کشورهای موفق در حوزه کشاورزی گفت: در کشورهایی مانند هلند، دانمارک و آلمان، فناوریهای دیجیتال عمدتاً برای یکپارچهسازی زنجیره تأمین، رهگیری محصولات، مدیریت قراردادها و تأمین مالی تولیدکنندگان مورد استفاده قرار میگیرد و نه برای جایگزینی سیاستهای تنظیمگری دولت.
تجربه اتحادیه اروپا نیز نشان میدهد که موفقیت در مدیریت بازار کشاورزی، بیش از هر چیز به ایجاد شبکههای اطلاعاتی دقیق، پیشبینی تولید، حمایت از تولیدکنندگان در دورههای نوسان و جلوگیری از شوکهای عرضه وابسته است و فناوری در این میان نقش توانمندساز دارد.
وی با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از این رویکرد در کشور افزود: سامانهها زمانی اثربخش خواهند بود که در کنار افزایش تولید، توسعه ذخایر راهبردی، مدیریت هوشمند واردات و صادرات، تقویت تشکلهای تولیدی و نظارت دقیق بر بازار به کار گرفته شوند.
اگر کالایی در بازار موجود نباشد، هیچ سامانهای قادر به تنظیم قیمت آن نخواهد بود، اما زمانی که عرضه پایدار باشد، سامانهها میتوانند با افزایش شفافیت، کاهش واسطهگری و بهبود فرآیندهای توزیع، به کارآمدتر شدن بازار کمک کنند.
وی درباره مدیریت بازار کالاهای اساسی نیز گفت: در خصوص محصولاتی مانند لبنیات مشمول قیمتگذاری، باید سازوکاری طراحی شود که ضمن حفظ منافع تولیدکنندگان، بخشی مشخص از تولید واحدهای لبنی به عرضه مستمر و پایدار اختصاص یابد؛ چراکه استمرار عرضه، مهمترین عامل حفظ آرامش بازار و اطمینان مصرفکنندگان است.
وی همچنین بر ضرورت جلوگیری از نوسانات شدید قیمت محصولاتی همچون شیر، تخممرغ، سیبزمینی و گوشت قرمز تأکید کرد و افزود: ثبات بازار به معنای حمایت همزمان از تولیدکننده و مصرفکننده است؛ زیرا آسیب به هر یک از این دو رکن، امنیت غذایی جامعه را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
معاون برنامهریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی با تأکید بر لزوم تصمیمگیری کارشناسی درباره راهاندازی و توسعه سامانههای جدید اظهار کرد: هرگونه اقدام در این زمینه باید با بررسیهای دقیق، بهرهگیری از دیدگاه تشکلهای بخش کشاورزی و تدوین چارچوبی شفاف انجام شود و از ایجاد انحصار برای مجموعههای خاص جلوگیری شود تا فضای رقابتی سالم در زنجیره تولید و توزیع حفظ شود.
آینده بازار محصولات کشاورزی با اتکای صرف به سامانهها تضمین نمیشود، بلکه ترکیبی از تولید پایدار، فناوریهای نوین، سیاستگذاری مبتنی بر داده، تأمین مالی مناسب و حکمرانی هوشمند در زنجیره تأمین، مسیر دستیابی به امنیت غذایی و بازار پایدار را هموار خواهد کرد.