وزیر جهاد کشاورزی با تأکید بر تداوم تأمین کالاهای اساسی در شرایط جنگ و محاصره گفت: از آغاز جنگ تحمیلی سوم تاکنون هیچ برداشتی از ذخایر کشور انجام نشده، بلکه ذخایر افزایش یافته است و واردات نیز برای تأمین ذخایر همچنان ادامه دارد.
به گزارش آب و غذا به نقل از خبرآنلاین ، غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، در گفتوگوی ویژه خبری با اشاره به عملکرد بخش کشاورزی در دو سال گذشته اظهار کرد: زمانی که دولت چهاردهم کار خود را آغاز کرد، کشور با چالشها و تنشهای متنوعی مواجه بود و حتی شرایط اقلیمی نیز با بخش کشاورزی همراهی نمیکرد. خشکسالی، جنگ و تحریم و محاصره از جمله شرایط نامساعدی بود که بخش کشاورزی در این دوره با آن مواجه شد.
با وجود همه این شرایط، اقدامات اساسی و کمنظیری در حوزه کشاورزی کشور انجام شد که آثار آن را در تأمین کالا، حمایت از تولید داخلی و تسهیل شرایط سرمایهگذاری مشاهده کردیم.
اقدامات اساسی در بخش کشاورزی
وزیر جهاد کشاورزی ادامه داد: تطبیق و دقیقسازی آمار، ایجاد انضباط مالی و مدیریت نظاممند در حوزههای مختلف، نظاممند شدن یارانهها، تنظیم بازار، مدیریت ریسک در بخش کشاورزی و اجرای الگوی کشت و دانشمحور کردن بخش کشاورزی از جمله اقداماتی بود که طی دو سال گذشته با جدیت دنبال شد.
نوری قزلجه با بیان اینکه بخشی از دستاوردهای این اقدامات در این مدت محقق شده است، گفت: این دستاوردها حاصل زحمات کشاورزان و تولیدکنندگان کشور است. در دو سال گذشته تولیدات گلخانهای ۱۸ درصد افزایش داشته و تولید برنج نیز ۱۰ درصد رشد کرده است.
در حوزه رفع تداخلات اراضی و مشکلات مردم، ۹۵ درصد پیشرفت فیزیکی حاصل شده و نزدیک به ۲.۴ میلیون هکتار از اراضی به نفع مردم و کشاورزان آزادسازی شده است. همچنین بیمه بخش کشاورزی ۳۶ درصد افزایش داشته است.
وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به رشد مراکز رشد در حوزه کشاورزی دانشبنیان اظهار کرد: مراکز رشد حدود ۱۲ درصد افزایش یافته و مساحت شهرکهای کشاورزی نیز ۲۰ درصد رشد داشته است.
رشد تولید آبزیان و ادامه فعالیت صیادان در شرایط جنگ
نوری قزلجه درباره عملکرد بخش آبزیان نیز گفت: صادرات آبزیان ۱۷ درصد و پرورش میگو ۳۷ درصد افزایش داشته است. همچنین میزان صید نیز ۶ درصد رشد کرده است.
وی با اشاره به شرایط فعالیت صیادان در دوران جنگ افزود: حتی در ایام سخت جنگ و پس از آن و در جریان جنگ نامنظمی که در منطقه خلیج فارس، بهویژه استان هرمزگان، اتفاق افتاد، صیادان و فعالان این حوزه زیر همان موشکبارانها به کار خود ادامه دادند و افزایش تولید نیز داشتند. بخش قابل توجهی از نیاز کشور به این ترتیب از واردات بینیاز شد.
افزایش تولید مرغ، تخممرغ، شیر و محصولات باغی
وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به افزایش تولید محصولات مختلف کشاورزی گفت: تولید گوشت مرغ ۵ درصد، تخممرغ ۸.۵ درصد، شیر ۳.۶ درصد، گوشت قرمز ۲.۵ درصد و محصولات باغی ۹ درصد افزایش داشته است. تولید بذر هیبریدی در کشور که برای ما بسیار اهمیت دارد نیز ۳۶ درصد افزایش پیدا کرده است.
همه این افزایشها بر اساس برنامهریزیها و سیاستگذاریهایی انجام شده که در برنامه اجرایی دولت و برنامه هفتم توسعه پیشبینی شده بود و برنامهای نیز در ابتدای کار دولت ارائه کرده بودیم.
افزایش تولید؛ پشتوانه استمرار امنیت غذایی
همه این اقدامات دست به دست هم دادند و افزایش تولید در این شرایط سخت باعث شد امنیت غذایی کشور بهطور مرتب و منظم دنبال شود و تأمین کالا در کشور بدون اشکال ادامه پیدا کند.
دولت به این موضوع توجه ویژهای دارد و ما مفتخریم که مقام معظم رهبری نیز در پیام دیروز خود به دولتمردان دلگرمی دادند و در وهله نخست به موضوع تأمین کالاها اشاره کردند که برای ما بسیار مهم بود.
وزارت جهاد کشاورزی در اجرای تکالیف برنامه هفتم توسعه در شش ماهه نخست، رتبه نخست را بین دستگاهها کسب کرد. همچنین نشان «یاور فتح» که رئیسجمهور هفته گذشته به وزارت جهاد کشاورزی اعطا کردند، برای مجموعه همکاران و فعالان این بخش و به دلیل نقشی بود که در این دوران پرفرازونشیب در تأمین امنیت غذایی و کالا در کشور ایفا کردند.
کاهش وابستگی با تغییر ترکیب نهادههای دامی
وی درباره کاهش وابستگی کشور به نهادههای دامی و روغنی نیز گفت: در این حوزه تغییراتی در تنوع نهادههای مورد استفاده در جیره غذایی ایجاد کردهایم. کنجاله پنبهدانه، کنجاله آفتابگردان و گندم دامی را طی حدود یک سال گذشته وارد جیره غذایی کردهایم تا تنوع ایجاد شود.
در حوزه واردات نیز تنوع مبادی وارداتی ایجاد کردهایم و بهویژه واردات از سمت شمال را افزایش دادهایم.
نوری قزلجه با اشاره به شرایط تولید داخلی این نهادهها گفت: تا چند ماه قبل، از نظر تولید داخلی این محصولات توجیه اقتصادی نداشت؛ چراکه با وجود ارز ترجیحی، یارانه به جای اینکه به تولید داخلی اختصاص پیدا کند و امکان رقابت تولید داخل با محصولات خارجی را فراهم کند، عملاً صرف خرید از خارج و واردات میشد.
با اصلاح این روند، شاهد افزایش قابل توجه تمایل به کشت دانههای روغنی و همچنین کشت دانههای علوفهای مورد مصرف در دامداریها و مرغداریها هستیم و این روند در آینده نیز قابل افزایش خواهد بود؛ چراکه از نظر تولید و اقتصادی بودن، توجیهپذیر شده است.
تولید داخلی نهادهها با محدودیت منابع آب و خاک
وزیر جهاد کشاورزی درباره ظرفیت کشور برای تولید نهادههای مورد نیاز گفت: تا حدی شرایط اقلیمی کشور اجازه تولید برخی از این محصولات را میدهد و ظرفیتهای موجود از نظر آب و خاک نیز بخشی از این نیاز را میتواند تأمین کند.
این نهادهها معمولاً کالاهایی با مصرف بالای آب هستند و واردات آنها به معنای ورود قابل توجه «آب مجازی» به کشور و صرفهجویی در مصرف آب داخلی است. بنابراین در این حوزه محدودیتهایی داریم و متناسب با این محدودیتها، تولید این نوع نهادهها را در داخل کشور پیش خواهیم برد.
افزایش قیمتها تنها به وابستگی به واردات مربوط نیست
نوری قزلجه در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر کاهش وابستگی و حرکت به سمت خودکفایی بر تنظیم بازار و قیمتها اظهار کرد: هر تولیدی که در کشور اتفاق میافتد، تابع مجموعهای از عوامل اقتصادی است. اقتصاد در دنیا تقریباً مانند ظروف مرتبطه است و نمیتوان گفت هر کالایی که در داخل تولید میکنیم، الزاماً از سایر کشورها ارزانتر خواهد بود.
عوامل متعددی در تولید یک محصول دخیل هستند و صرفاً یک یا دو نهاده تعیینکننده قیمت نهایی نیستند؛ بنابراین نمیتوان گفت با قطع واردات یک نهاده، قیمت محصول بهطور خودکار اصلاح خواهد شد.
یکی از عوامل افزایش قیمتها، اصلاح ارزی بود که طبیعتاً بر قیمتها تأثیر داشت، اما دولت در مقابل آن برای هر نفر یک میلیون تومان در قالب کالابرگ خانوارها برای همه ایرانیان شارژ کرد.
انتقال منابع یارانهای به خانوارها
عددی که حدود ۸.۵ میلیارد دلار بود و برای حمایت از غذا و کالاهای اساسی در ابتدای زنجیره و از خرید داخل شروع میشد، بهطور کامل و حتی مقداری بیشتر از آن به حساب خانوارها منتقل شد.
به این ترتیب، هر میزان نشتی یا انحرافی که ممکن بود در داخل یا خارج از کشور در این فرآیند وجود داشته باشد، حذف شد و عدد نهایی مستقیماً وارد حساب خانوارها شد. بنابراین از نظر اقتصاد خانوار، مقرونبهصرفهتر بود که این منابع به خود مردم پرداخت شود.
پس از آن نیز دو اتفاق دیگر رخ داد؛ یکی افزایش مجدد نرخ ارز که از ابتدا مورد تأکید رئیسجمهور بود که مابهالتفاوت آن به مردم پرداخت شود و اکنون نیز رئیسجمهور بر این موضوع تأکید دارند و دولت و تیم اقتصادی آن را با جدیت در دستور کار دارند تا به نحوی بتوانند این مبلغ را افزایش دهند، بهخصوص برای اقشار پاییندست جامعه.
افزایش مالیات و حقوق ورودی کالاهای اساسی
اتفاق دیگری که افتاد، مربوط به تصمیماتی بود که در بودجه اتخاذ شد. برای نخستینبار برای کالاهای اساسی مالیات ارزش افزوده ۱۱ درصدی در نظر گرفته شد و برای نخستینبار حقوق ورودی ۵ درصدی نیز به این کالاها تعلق گرفت.
مجموع این موارد حدود ۱۴ تا ۱۵ درصد افزایش قیمتی است که بر کالاها اضافه میشود.
جنگ و تحریم چگونه بر قیمت کالاها اثر گذاشت؟
وزیر جهاد کشاورزی در ادامه با اشاره به نقش تحریم، جنگ و محاصره در افزایش قیمت کالاهای اساسی اظهار کرد: علت دیگر افزایش قیمتها، تحریمها و بهویژه جنگ و محاصره بود. قیمت جهانی بسیاری از اقلام کالاهای اساسی در دنیا افزایش پیدا کرده و امروز در همه جای دنیا نسبت به افزایش قیمت غذا و انرژی در پی اقدامات آمریکا در منطقه و جنگی که آغاز شده، اعتراض وجود دارد.
یکی از عوامل افزایش قیمتها، افزایش قیمتهای جهانی بود، اما برای ما هزینه حملونقل نیز به شکل قابل توجهی افزایش پیدا کرد. همچنین ریسک واردکنندگان افزایش یافته است و همه این عوامل در نهایت روی قیمت کالاها اثر میگذارد.
در تأمین کالا هیچ مشکلی نداریم و نخواهیم داشت، اما نمیتوان منکر تأثیر جنگ، محاصره و تحریمها بر قیمتها شد. آثار این عوامل در قیمت کالاها دیده میشود.
دولت تلاش میکند از طرق مختلف این مضیقهها را از سر دولت و ملت ایران بردارد و از تحمیل هزینههای بیهوده جلوگیری کند.
توافق میتواند هزینه تأمین کالا را کاهش دهد
وزیر جهاد کشاورزی در پاسخ به پرسشی درباره زمان دستیابی به ثبات و تعدیل در بازار گفت: اصلیترین اقدامی که دولت و رئیسجمهور انجام دادهاند، امضای یک تفاهمنامه برای برداشتن مجموعه این موانع از سر اقتصاد کشور بوده است و به نظرم این اتفاق بسیار مهم و سند مهمی است.
در این سند، موارد مختلفی که اکنون بر قیمت کالاها تأثیر میگذارد مورد توجه قرار گرفته است. برای مثال، برداشته شدن محاصره دریایی بهطور مستقیم کاهش هزینه و در نتیجه کاهش قیمت را برای ما به همراه خواهد داشت.
درباره تحریمها نیز اگرچه گفته میشود غذا تحریم نیست، اما وقتی کشتی تحریم باشد، غذا و کالا چگونه باید حمل شود؟ با برداشته شدن تحریمها بخشی از هزینهها کاهش پیدا میکند.