پسته، آرام و بیسروصدا دارد از حاشیه به متن کشاورزی لرستان میآید؛ از باغهای تازهکاشت رومشکان و کوهدشت تا زمینهایی که کشاورزان برای فرار از تشنگی، برنج و کشتهای پرمصرف را کنار میگذارند.
به گزارش آب و غذا به نقل از مهر ، در «مله امیری»، تغییر الگوی کشت را میتوان از روی زمینها خواند؛ جایی که بخشی از کشاورزان دیگر نمیخواهند همه آینده معیشت خود را به محصولاتی گره بزنند که ادامه کشت آنها با وضعیت آب، هر سال دشوارتر میشود.
در میان زمینهای روستا، حالا ردیفهایی از نهالهای پسته شکل گرفته که هنوز برای رسیدن به یک باغ اقتصادی فاصله دارند، اما برای صاحبانشان معنای دیگری دارند: تلاشی برای اینکه بتوانند کشاورزی را با شرایط تازه اقلیمی ادامه دهند.
در چنین شرایطی، پسته برای برخی کشاورزان نه صرفاً یک محصول تازه، بلکه گزینهای برای بازطراحی اقتصاد زمین شده است؛ محصولی که میتواند با نیاز آبی متفاوت، ارزش اقتصادی بالاتر و دوره بهرهبرداری طولانی، بخشی از فشار ناشی از محدودیت منابع آب را کاهش دهد.
البته فاصله میان کاشت یک نهال و رسیدن به درآمد پایدار، کوتاه نیست. کشاورزی که امروز پسته میکارد، در حقیقت بخشی از درآمد و سرمایه خود را برای سالهای آینده کنار میگذارد و در این مسیر به دانش فنی، حمایت مالی و اطمینان از بازار نیاز دارد. بنابراین آنچه در مله امیری در حال رخ دادن است، فقط تغییر نوع محصول نیست؛ تغییری است در نگاه کشاورز به آینده زمین.
به همین دلیل، استقبال کشاورزان از پسته را نباید صرفاً به جذابیت قیمت محصول محدود کرد. پشت این تغییر، مجموعهای از عوامل قرار دارد؛ از بحران آب و ضرورت کاهش مصرف گرفته تا ارزش اقتصادی محصول و امید به ایجاد درآمد پایدارتر.
رومشکان؛ جایی که پسته وارد فصل برداشت شد
در جنوب لرستان، رومشکان حالا یکی از نقاطی است که تغییر الگوی کشت در آن شکل ملموستری پیدا کرده است.
اصغر امرایی، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان رومشکان، از آغاز برداشت پسته در باغهای این شهرستان خبر داده و به مهر اعلام کرده است که عملیات برداشت محصول از ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ آغاز شده است.
کوهدشت؛ پستهای که سودای رقابت دارد
محمدرضا بیرانوند، سرپرست مدیریت باغبانی سازمان جهاد کشاورزی لرستان هم با اشاره به ظرفیت باغبانی استان، پسته تولیدشده در باغهای کوهدشت را از نظر کیفیت مناسب و قابل رقابت با محصولات پسته در دیگر مناطق کشور توصیف کرده است.
این ارزیابی میتواند برای آینده پسته لرستان اهمیت زیادی داشته باشد؛ زیرا توسعه یک محصول تنها به افزایش سطح زیرکشت وابسته نیست. اگر قرار باشد پسته لرستان در بازارهای بزرگتر جای خود را باز کند، کیفیت، عملکرد، بازارپسندی و در نهایت قابلیت حضور در بازارهای صادراتی تعیینکننده خواهد بود.
در رومشکان، نخستین برداشتها آغاز شده؛ در کوهدشت، محصولی تولید میشود که متولیان بخش کشاورزی آن را قابل رقابت در سطح کشور میدانند و در مله امیری، کشاورزانی هستند که میان شالیزارهای کمآب و باغهای جوان، آینده دیگری را امتحان میکنند.
اگر این نهالها با برنامه، دانش، آب مدیریتشده و بازار مناسب همراه شوند، شاید سالهای بعد وقتی از کشاورزی لرستان سخن میگوییم، پسته دیگر یک محصول تازهوارد نباشد؛ بخشی از هویت اقتصادی جدید استان باشد.
شاید آینده کشاورزی لرستان همین حالا در میان ردیفهای کوتاه نهالهای پسته ایستاده است؛ آرام، سبز و هنوز کوچک، اما با ریشههایی که قرار است سالها بمانند.