صدای خرد شدن شاخههای خشک زیر پای مهاجمان، تنها موسیقی تلخ شبهای سیاهی است که تخریبگران و متجاوزان به حریم طبیعت وارد میکنند و در بسیاری از مناطق استان فارس از جمله پهنههای طبیعی و انبوه درختان جنگلی در کوهمره، کامفیروز، فیروزآباد و مناطق پیرامونی جهرم، اکنون بوی سوختگی و دود کورههای غیرمجاز، هوا را بر سر این مناطق سنگین کرده است، نبردی میان بقای اکوسیستم و آزمندی بیپایان انسانهایی که سرمایه ملی را به سود کوتاهمدت ترجیح دادهاند.
به گزارش آب و غذا به نقل از به نقل از ایرنا ، در حالی که خورشید پشت کوههای کمبار و بیجان منطقه پنهان میشود، سایههایی سیاه و بیصدا از میان بوتهها و درختان عبور میکنند.
آنها با حمل تیغههای تیز و کورههای سوزان، نه برای کشاورزی، بلکه برای بقای یک تجارت زیرزمینی، به قلب سبزستانها هجوم میآورند.
انهدام کورههای زغال در این منطقه، تنها یک عملیات پلیسی نیست، بلکه نبردی است میان بقای اکوسیستم و آزمندی بیپایان انسانهایی که سرمایه ملی را به سود کوتاهمدت ترجیح دادهاند.
برخورد قاطع با تخریبگران؛ امحای ۵۰ کوره غیرمجاز
فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی فارس معتقد است که باید راههای جایگزین برای دست کشیدن این متجاوزان به منابع ملی در نظر گرفته شود.
غلام تابشمقدم اظهار کرد: ما عملیات امحا و نابودی کورههای غیرمجاز را به شدت در دستور کار داریم و اجازه نمیدهیم که «تیغههای اره» با «گلوی طبیعت» بازی کنند.
در سال جاری تاکنون بیش از ۵۰ مورد از کورههای غیرمجاز را امحا و نابود کردهایم و برای تخریبگران و متجاوزان نیز پرونده قضایی تشکیل شده است.
بیشترین حجم تخریب و کورههای زغالگیری در شهرستان جهرم گزارش شده است.
تابشمقدم با اذعان به اینکه بسیاری از این کورهها برای امرار معاش خانوادهها و جوامع محلی برپا میشود، گفت: این دلیل نمیشود که ما هم بیتفاوت از تخریب گسترده این ثروتهای ملی عبور کنیم و با تخریبگران مقابله نکنیم.
منابع طبیعی آمادگی دارد تا با همراهی و هماهنگی با جوامع محلی، کشت انواع گیاهان دارویی بهویژه آنغوزه که سودی چندین برابر برای مردم دارد و یا سایر فعالیتهای قانونی کشاورزی را جایگزین کند.
توقیف ۲۴ هزار کیلوگرم چوب قاچاق در نیمه نخست شهریور
در راستای پیشگیری و مقابله با تخریب منابع طبیعی و جلوگیری از قاچاق چوب درختان جنگلی، یگانهای حفاظت منابع طبیعی در شهرستانهای تابعه استان با پشتیبانی قضایی و همکاری نیروی انتظامی اقدامات سختگیرانهای را به اجرا گذاشتند.
در همین راستا هفت نفر به مراکز قضایی معرفی و ۲ دستگاه کامیون، سه دستگاه وانت و ۲ دستگاه سواری توقیف و روانه پارکینگ شدند.
کورههای زغال؛ عامل مخرب و فرسایش خاک
معاون آبخیزداری ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری فارس گفت: کورههای زغال یکی از عوامل اساسی و ریشه اصلی فرآیند فرسایش خاک و بروز آتشسوزیها و نابودی جنگلها و پوشش گیاهی در منطقه است.
حسن حسنی یادآور شد: با بروز این آتشسوزیها، توانایی زمین در جذب آبهای سطحی از بین میرود و این یعنی در بلندمدت، با بحران شدید خشکسالی و کاهش سطح آبهای زیرزمینی روبرو خواهیم بود.
وی ادامه داد: هر کوره زغالی که در دل جنگل روشن میشود، در واقع یک «آتشزای پنهان» است که با تغییر میکرواکلیمای منطقه، احتمال وقوع آتشسوزیهای عظیم و غیرقابل کنترل را به شدت افزایش میدهد.
وقتی ارهبرقها زیستگاهها و حق نسلهای آینده را میبلعند
یک دوستدار محیط زیست در استان فارس گفت: هر حرکت این ارهها، نه تنها یک درخت، بلکه یک زنجیره زیستی را از هم میگسلد.
فاطمه مظفریان اظهار کرد: وقتی درختی که دههها برای رسیدن به بلوغ زمان برده، در عرض چند دقیقه توسط این ماشینهای مرگبار فرو میریزد، آنچه از بین میرود تنها چوب نیست، بلکه زیستگاه جانوران، ذخیره کربن زمین و حق نسلهای آینده برای دیدن رنگ سبز است.
ریشه این معضل را باید در چندین لایه دید؛ نخست سودآوری سریع و پنهان، چون بازار سیاه زغال حاشیه سود بسیار بالایی دارد که باعث میشود تخریبگران ریسک برخورد با قانون را بپذیرند.
برداشت غیرمجاز از پوشش گیاهی نیز ناشی از نبود نظارت مستمر بهویژه در کوهها و مناطق صعبالعبور است که فرصتی مغتنم برای این افراد فراهم کرده است.
فقدان آگاهی از سرمایه ملی نیز عامل مهمی است؛ بسیاری از این افراد تخریب منابع را بدون در نظر گرفتن تبعات منفی آن به مثابه یک شغل میبینند، در حالی که آگاهانه یا غیرآگاهانه در نابودی ثروت ملی کشورشان سهیم شدهاند.
وقتی بخشی از اقتصاد محلی، به جای تکیه بر کشاورزی پایدار یا گردشگری، بر پایه استخراج و نابودی جنگلها بنا شود، جامعه با یک تضاد درونی مواجه میشود و ارزشهای سنتی حفاظت از زمین، جای خود را به فرهنگ مصرفگرایی مخرب میدهند.
نگاه چندبعدی و تدوین برنامههای جایگزین شغلی برای جوامع روستایی
مظفریان معتقد است که برخوردهای قهری و پلیسی نباید تنها راهبرد متولیان برای ساماندهی این وضعیت باشد.
ساماندهی این مهم نیازمند نگاههای چندبعدی است و باید از زوایای مختلف آن را دید و بررسی کرد که این تخریبها معلول چه عواملی است و سراغ ریشهها رفت.
اگر فرد به دلیل مشکلات مالی و فقر و معیشت دست به تخریب منابع طبیعی و قطع درختان میزند، باید در اندیشه راه و چارهای برای امرار معاش و تضمین شرایط شغلی و جایگزینهای مناسب برای او هم بود.
برای ساماندهی این امر باید با برنامهریزی مناسب، نیازسنجی درست و حتی با همراهی خود جوامع محلی و فرهنگسازی به دنبال کاهش تخریبهای زیستمحیطی در منطقه باشیم.
پیوند میان مردم و طبیعت؛ راهکار پایدار
برای پایان دادن به این چرخه باطل، تنها برخورد پلیسی و قهری کافی نیست و نباید بحران معیشت را با بحرانی بزرگتر و تخریب محیطزیست درمان کرد.
یک راهکار اصلی در جایگزینی اقتصادی نهفته است و دولت و نهادهای اجرایی باید با درک نیازهای جوامع محلی، استراتژیها و برنامهریزیهای لازم برای همراه کردن مردم را در اولویت قرار دهند.
مظفریان با ارائه چند راهکار پیشنهاد کرد که دولت و متولیان امر به جای تمرکز بر جریمه، باید بر ایجاد اعتبار برای کسبوکارهای سبز و پایدار تمرکز کنند.
حمایت از واحدهای تولیدی خرد که با ظرفیتهای طبیعی منطقه همسو هستند، میتواند موتور محرک اقتصاد محلی باشد.
تامین فرصتهای شغلی جایگزین، ایجاد کارخانههای کوچک فرآوری محصولات کشاورزی یا ایجاد زیرساختهای گردشگری و توسعه بومگردی میتواند جوانان و مردمان منطقه را از مسیر «استخراج و نابودی جنگلها» به سمت تولید ارزشآفرین هدایت کند.
این اقدامها باعث میشود مردم خود به نگهبانان منابع و حافظان اصلی طبیعت و محیط زیست تبدیل شوند.
وی معتقد است وقتی زمین یک کشاورز یا تولیدکننده، بخشی از امنیت شغلی او باشد، او خود اولین خط دفاعی در برابر تخریبگران خواهد بود؛ پس باید به مردم محلی نشان داد که حفاظت از جنگل، نه یک محدودیت برای معیشت، بلکه راهی برای تضمین معیشت است.
تنها با تبدیل مردم از عوامل تهدید به شرکای حفاظت، میتوان امنیت زیستمحیطی و اجتماعی این مناطق را تضمین کرد.