رئیس مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی کشور گفت: «بیش از ۸۰ درصد مسائل و چالشهای باغبانی کشور از نظر علمی و فناورانه دارای راهکار داخلی است، اما پویایی فناوری ایجاب میکند ایران همزمان با تقویت توان داخلی، ارتباط خود را با مراکز علمی و فناوری جهان حفظ کند.»
به گزارش آب و غذا به نقل از مهر ، محیالدین پیرخضری اظهار داشت: «طی یک تا دو دهه گذشته، دانش و فناوری باغبانی کشور پیشرفت قابل توجهی داشته و برای بخش عمده مشکلات موجود راهکار فنی و فناورانه در داخل وجود دارد.»
«با این حال، علم و فناوری دائماً در حال تغییر است و فناوری امروز ممکن است در سالهای آینده جای خود را به راهکارهای جدیدتر بدهد؛ بنابراین تعامل علمی با جهان باید بخشی از مسیر توسعه باغبانی کشور باشد.»
واردات فناوری؛ فقط در بخشهای مورد نیاز
«در برخی حوزهها همچنان نیاز به واردات رقم، ماده ژنتیکی یا فناوری وجود دارد؛ بهویژه در برنامههای اصلاحی که دسترسی به ژرمپلاسم جدید برای ایجاد صفات مطلوب اهمیت دارد.»
«رقم، نهال و بذر، خود فناوری هستند و اصلاح ارقام نیز با جمعآوری و تجمیع صفات مطلوب پیش میرود. در روش «پیرامیدینگ» یا تجمیع ژنها، صفات مطلوب بهصورت مرحلهای در یک رقم جمع میشوند و به همین دلیل ارقام جدید میتوانند نسبت به ارقام قدیمی تفاوت قابل توجهی داشته باشند.»
«در برخی محصولات، ارقامی که امروز در دنیا معرفی میشوند با ارقامی که ۱۰ سال قبل معرفی شدهاند تفاوت زیادی دارند و ایران نیز باید متناسب با این روند، مواد ژنتیکی و فناوریهای جدید را در اختیار برنامههای اصلاحی خود قرار دهد.»
پیرخضری یکی دیگر از حوزههای نیازمند توسعه فناورانه را گلخانهها دانست و گفت: «مکانیزاسیون، اتوماسیون و حرکت به سمت گلخانههای پیشرفته باید همگام با فناوری روز دنیا دنبال شود.»
ایران میتواند صادرکننده فناوری باغبانی باشد
«تعامل بینالمللی نباید صرفاً به معنای واردات فناوری باشد و ایران در بسیاری از حوزههای باغبانی ظرفیت ارائه دانش و فناوری به کشورهای دیگر را دارد.»
«انتقال دانش فنی، تبادل استاد و دانشجو و همکاری با مراکز علمی پیشرو میتواند به توسعه ظرفیتهای داخلی کمک کند و ایران نیز میتواند در حوزه باغبانی با کشورهای منطقه همکاری فناورانه داشته باشد.»
او ترکیه را به دلیل ارتباط با اروپا و برخورداری از فناوریهای مناسب، یکی از مسیرهای مهم برای تعامل فناورانه دانست و گفت: «همکاری با کشورهای آسیای مرکزی، حوزه خلیج فارس، عراق و افغانستان نیز میتواند زمینه انتقال دانش و فناوری باغبانی ایران را فراهم کند.»
فناوری باغبانی بدون پایلوت به باغدار نمیرسد
پیرخضری با اشاره به تفاوت ماهیت باغداری با زراعت گفت: «باغ یک سرمایهگذاری بلندمدت است و دوره بهرهبرداری آن میتواند حداقل ۲۰ سال و در برخی موارد بیش از نیم قرن باشد؛ بنابراین انتخاب رقم، گونه، اقلیم و بازار هدف از ابتدا اهمیت زیادی دارد.»
«در محصولات یکساله، اگر کشاورز از یک رقم یا روش تولید نتیجه نگیرد، میتواند فصل بعد تصمیم خود را تغییر دهد، اما در باغداری تغییر رقم یا ساختار باغ پرهزینه است و ممکن است به اقداماتی مانند سرشاخهکاری نیاز داشته باشد.»
«به همین دلیل، باغدار صرفاً با توصیه کارشناسی یا مطالعه نمیتواند درباره یک فناوری بلندمدت تصمیم بگیرد و باید نتیجه آن را در یک باغ واقعی و مشابه شرایط خود مشاهده کند.»
تجربه این مؤسسه نشان داده است هرجا تعداد پایلوتها بیشتر بوده، پذیرش فناوری نیز افزایش یافته است؛ زیرا باغداران با مشاهده نتیجه، خودشان برای بررسی و استفاده از فناوری مراجعه میکنند.»
شناسایی پایلوتهای باغبانی در کشور
«از امسال شناسایی و مستندسازی پایلوتهای باغبانی کشور با جدیت بیشتری دنبال میشود تا این پایلوتها بهعنوان الگو و مرجع آموزش و ترویج مورد استفاده قرار گیرند.»
او با اشاره به پایلوتهای انگور در همدان و باغهای کوتاهقد گلابی و سیب در آذربایجان غربی اظهار کرد: «بخشی از این پایلوتها توسط متخصصان مؤسسه در استانها ایجاد شده و برخی نیز با مشارکت یا مشاوره بخش خصوصی شکل گرفتهاند.»
«افزایش تعداد پایلوتهای موفق در نقاط مختلف کشور، ارتباط پژوهش با تولید را تقویت میکند، امکان بازدید و آموزش مستقیم باغداران را افزایش میدهد و پذیرش تغییرات فناورانه را در سطح باغها آسانتر میکند.»