طعم بینظیر و عطر دلانگیز روغن حیوانی، حاصل چرای گوسفندان در مراتع سرشار از گیاهان معطر و تنوع طبیعت چهارفصل است؛ با این حال، این محصول ناب و ارزشمند، همچنان «سوغاتی بینام و نشان» باقی مانده است.
به گزارش آب و غذا به نقل از فارس ، روغن حیوانی، این گوهر ارزشمند حاصل هنر دست زنان عشایر، نهتنها یکی از شاخصترین فرآوردههای دامی از نظر اقتصادی به شمار میرود، بلکه با امرار معاشِ کوچنشینان سختکوش گره خورده است. طعم بینظیر و عطر دلانگیز این روغن، حاصل چرای گوسفندان در مراتع سرشار از گیاهان معطر و تنوع طبیعت چهارفصل است؛ موضوعی که نه تنها کارشناسان، بلکه دامداران با تجربه نیز بر آن تأکید دارند. با این حال، این محصول ناب و ارزشمند، همچنان «سوغاتی بینام و نشان» باقی مانده است و سود واقعی آن به جیب دلالانی میرود که با کمترین قیمت از عشایر خرید کرده و با نام برندهای دیگر به بازار عرضه میکنند.
جایگاه روغن حیوانی در زندگی و اقتصاد عشایر
زندگی عشایری، با همه سادگیاش، با زحمتی عجین است که نتیجه آن مردمانی سختکوش و معتقد را پرورش داده است. عشایر یکی از پرمنفعتترین و کمزیانترین گروههای اجتماعی و اقتصادی هستند و نقش انکارناپذیری در تولید لبنیات، پروتئین، پشم و چرم دارند. روغن حیوانی تولیدی آنها، به دلیل تغذیه دامها از گیاهان دارویی طبیعی مراتع بکر، نهتنها دارای بو و مزهای خاص است، بلکه خاصیت درمانی نیز پیدا کرده است.
چگونگی تهیه روغن حیوانی
روغن حیوانی از نوعی کره محلی بهدست میآید که از به هم زدن دوغ در مشک تهیه میشود ابتدا دوغ تهیه شده از ماست را درون مشک ریخته و پس از تکان دادن مشک، کره را از دوغ جدا میکنند. سپس کره را درون دیگهای بزرگ ریخته و به ملایمت حرارت میدهند در اثر حرارت، آب کره تبخیر و روغن آن که چربی حیوانی است باقی میماند.
مانع بزرگ بر سر راه تولیدکنندگان واقعی
مشکل اصلی اما در جایی رخ مینماید که دلالان با حضور در مناطق عشایری، این محصولات مرغوب را با پایینترین قیمت از تولیدکنندگان واقعی خریداری میکنند.
دلیل این امر، عدم دسترسی عشایر به شهر، نبود آنتن مخابراتی در اکثر مناطق عشایری و فسادپذیری محصولات لبنی است که آنها را ناچار به فروش با قیمتی ناچیز میکند. در سوی دیگر، همین محصول در بازارهای شهری با قیمتی چند برابر و با برندهای مختلف به فروش میرسد، در حالی که نام و نشانی از تولیدکنندگان اصلی یعنی عشایر در میان نیست. این در حالی است که ارزش اقتصادی این روغنها بسیار بالاست.
مجید نادری درهشوری، رئیس اداره امور عشایر شهرضا با اشاره به اهمیت این محصول تصریح میکند که تولیدات لبنیات عشایر این منطقه شامل شیر، ماست، کشک، پنیر، دوغ و روغن حیوانی است.
وی با اشاره به تولید سالانه بیش از چند ده تن روغن حیوانی توسط عشایر قشقایی میگوید: بهترین روغن حیوانی متعلق به محصولات عشایر قشقایی است که متأسفانه در بازار استان، کشور و حتی بعضاً به اسم جاهای دیگر به فروش میرسد.
به گفته نادری عشایر به دلیل عدم دسترسی به شهر و اینکه اکثرا مناطق عشایری آنتن مخابرات ندارند و محصولات لبنی فاسدشدنی است باید زودتر به شهر منتقل شود به همین دلیل بعضی از دلالان با حضور در بین عشایر این محصولات را ارزان میخرند و در شهر به اسم برندهای مختلف غیر از عشایر در معرض فروش قرار میدهند.
روغن حیوانی عشایر، گنجینهای ارزشمند و ناب است که متأسفانه به دلیل نبود بسترهای مناسب بازاریابی، برندسازی و فرآوری، سهم واقعی خود را از بازار دریافت نمیکند. این محصول حاصل دسترنج زنان عشایر است که با عشقی وصفناپذیر و با روشهای سنتی و اصیل، مرغوبترین فرآوردههای لبنی را تولید میکنند، اما متأسفانه نام و نشان آنها در سایه حضور دلالان گم شده است.
با معرفی درست این محصول، ایجاد صنایع فرآوری، بستهبندی مناسب و بازاریابی اصولی، میتوان درآمد بسیار بیشتری نصیب عشایر کرد و حق واقعی این تولیدکنندگان زحمتکش را به آنها بازگرداند. همچنین، ایجاد تعاونیهای عشایری و توسعه زیرساختهای ارتباطی در مناطق عشایری میتواند نقش مؤثری در حذف واسطهها و اتصال مستقیم تولیدکننده به مصرفکننده داشته باشد.
زمان آن فرا رسیده که این «سوغات بینام و نشان» هویت واقعی خود را بازیابد و نام عشایر قشقایی بر بستههای این محصول ارزشمند نقش ببندد.