افزایش بیسابقه دمای هوا در روزهای اخیر، نه تنها کیفیت زندگی شهروندان را کاهش داده بلکه خطر بروز پدیدهای به نام «گرمازدگی» را به شکلی جدی افزایش داده که در صورت عدم مدیریت، به آسیبهای جبرانناپذیر فیزیولوژیک و حتی مرگ منجر شود.
به گزارش آب و غذا به نقل از ایرنا ، گرمازدگی یکی از خطرناکترین مشکلات ناشی از قرار گرفتن طولانیمدت در هوای بسیار گرم است. این حالت زمانی رخ میدهد که بدن نتواند دمای خود را بهطور طبیعی تنظیم کند و دمای داخلی بدن به شدت افزایش یابد. گرمازدگی یک وضعیت اورژانسی محسوب میشود و در صورت درمان نشدن میتواند آسیبهای جدی ایجاد کند.
بدن انسان معمولاً از طریق تعریق و افزایش جریان خون در پوست، گرمای اضافی را دفع میکند. اما هنگامی که هوا بسیار گرم و مرطوب باشد یا فرد فعالیت بدنی سنگین انجام دهد، این سازوکارها ممکن است کارایی خود را از دست بدهند. در نتیجه، دمای بدن به سرعت بالا میرود.
از مهمترین علائم گرمازدگی میتوان به افزایش شدید دمای بدن، سردرد، سرگیجه، ضعف، تهوع، تپش قلب و گیجی اشاره کرد. در موارد شدید، فرد ممکن است هوشیاری خود را از دست بدهد یا دچار تشنج شود. این نشانهها نیازمند رسیدگی فوری پزشکی هستند. کودکان، سالمندان و افرادی که بیماریهای قلبی یا تنفسی دارند، بیشتر در معرض خطر گرمازدگی قرار میگیرند. همچنین افرادی که در محیطهای باز و زیر نور مستقیم خورشید کار میکنند، نسبت به سایر افراد آسیبپذیرتر هستند.
گرمازدگی علاوه بر تأثیر بر سلامت افراد، میتواند بر عملکرد روزانه و بهرهوری نیز اثر منفی بگذارد. خستگی، کاهش تمرکز و افت توانایی جسمی از پیامدهای رایج قرار گرفتن طولانی در گرما هستند. به همین دلیل رعایت نکات ایمنی در فصل تابستان اهمیت زیادی دارد.
بیماران مایعات فراوان بنوشند
علی امینی متخصص طب اورژانس در این زمینه می گوید: شرایط فیزیولوژیک بدن، همزمان با گرم شدن هوا تغییر میکند و لزوما نباید در معرض گرمای مداوم قرار داشته باشید تا گرمازده شوید، کمشدن آب بدن، فعالیت مداوم، استفاده از برخی داروها و در عین حال گرم شدن هوا میتواند منجر به گرمازدگی شود.
افرادی که فعالیت مداوم دارند و یا به بیماری مزمنی مبتلا هستند و دارو مصرف میکنند باید برای پیشگیری از گرمازدگی و ابتلا به عوارض آن از مایعات فراوان استفاده کنند. در فصل گرما تا جایی که امکان دارد از لباسهایی استفاده کنید که گردش هوا را آسانتر میکند و از پوشیدن لباسهایی با الیاف نایلونی پرهیز کنید تا حرارت هوا راحتتر دفع شود.
اگر بدنتان در حرارت بالا از حد معمول کمتر دچار تعریق میشود در بازه زمانی مشخصی که در معرض گرما هستید دست و صورت خود را با آب بشویید و یا اگر از داروی خاصی استفاده میکنید و احیانا در مسافرت هستید و به هر دلیلی نمیتوانید از مایعات به میزان کافی استفاده کنید، حتما پزشک خود را از این موضوع مطلع کنید.
وی با بیان اینکه بیماران کلیوی، مبتلایان به بیماریهای دیابتی، قلبی، سالمندان و کسانی که تنظیم حرارت بدنشان دچار اشکال است بیش از سایرین در معرض ابتلا به گرمازدگی هستند، ادامه می دهد: ضعف وبیحالی، تشنگی و گاهی کاهش هوشیاری و گیجی از جمله نشانههای گرمازدگی است. اگر با فردی برخورد کردید که در گرمای شدید هوا دچار گیجی و بیحالی شده و یا بیهوش است، حرارت بدن او را کاهش دهید و اگر فرد بیدار است و حالت تهوع و استفراغ ندارد به او مایعات خنک دهید و در شرایطی که دچار تهوع شده حرارت بدن را با کمک حولههای ولرم خنک کرده و هرگز به یکباره سعی نکنید با آب سرد دمای بدن را کاهش دهید.
اقدامات اورژانسی برای گرمازدهها
بعد از انجام اقدامات مذکور برای فرد دچار گرمازدگی، آرام آرام او را باد بزنید و با پارچههای نمدار، حرارت بدن را پایین بیاورید. اگر فردی که دچار گرمازدگی است افت هوشیاری پیدا کرده، به هیچ عنوان هیچ نوشیدنی و یا خوراکی به او ندهید، بیمار را روی پهلو بخوابانید، با اورژانس تماس بگیرید و از اقدامات خودسرانه پرهیز کنید و اگر با فردی مواجه شدید که دچار گرمازدگی است، حتما با اورژانس تماس بگیرد.
مرحله گرمازدگی با علایمی نظیر رنگ پریدگی، عرق شدید، تهوع، اسهال و استفراغ، جوشهای ریز گرمازدگی مشخص میشود و از دیگر علایم گرمازدگی نیز میتوان به سردرد، گرفتگی عضلات، خستگی، ضعف، تشنگی شدید، سرگیجه، تکرر ادرار و ادرار تیره رنگ، از دست دادن تمرکز، ادم یا تورم خفیف پا، مچ پا یا انگشتان دست و از دست دادن هوشیاری اشاره کرد. گاهی نیز سلولهای سطحی پوست آسیب دیده، عرق زیر پوست جمع شده و فرد دچار جوش زیر پوستی یا به اصطلاح عرق سوز می شود.
از مصرف غذاهای چرب و داغ اجتناب کرده و بهتر است غذایتان کمی نمک داشته باشد. محافظت از آفتاب و نور مستقیم خورشید: از کرم ضد آفتاب با فاکتور محافظت در برابر آفتاب (SPF) حداقل ۱۵ استفاده کنید. اگر احساس ناخوشی و ضعف به شما دست داد، فورا از مقابل نور مستقیم خورشید دور شوید.
در مجموع، گرمازدگی یک مشکل جدی اما قابل پیشگیری است. آگاهی از علائم، مصرف کافی مایعات، اجتناب از قرار گرفتن طولانی در گرما و اقدام سریع در هنگام مشاهده نشانهها میتواند از بروز عوارض خطرناک جلوگیری کند و سلامت افراد را حفظ کند.